Służby specjalne Kazachstanu wszczęły sprawę karną przeciwko Askarovi Moldashevowi, bratu Daniyara Moldasheva – wydawcy gazety „Golos Respubliki”. Obrońca i krewni aresztowanego mówią o fabrykowaniu dowodów oraz szantażu ze strony KBN.
Aresztowanie Askara Moldasheva
Askar Moldashev został zatrzymany 31.10.2012, kiedy odprowadzał dziecko do szkoły. Podczas zatrzymania w jego kieszeni rzekomo zostały znalezione narkotyki.
Nocą, 31.10.2012 służby specjalne sprawnie przeprowadziły przeszukania w trzech mieszkaniach: zatrzymanego Askara Moldasheva, jego brata Daniyara Moldasheva, a także ich rodziców. Przeszukany został także samochód należący do Askara Moldasheva oraz jego dom letniskowy. Podczas przeszukania nie znaleziono żadnych przedmiotów zakazanych przez prawo.
02.11.2012 Bostandykskiy Sąd Rejonowy w Almaty wydał postanowienie o aresztowaniu Askara Moldasheva na okres dwóch miesięcy, dopóki będzie będzie trwało śledztwo. Godny uwagi jest fakt, że sędzia jednocześnie wydał specjalne zarządzenie, skierowane do Prokuratora rejonu Bostandykskiy w Almaty oraz naczelnika WSW (Wydział Spraw Wewnętrznych) w Almaty, dotyczące złamania zasad procesowych, których dopuściło się śledztwo. Sędzia zwrócił przede wszystkim uwagę na zbyt późne sporządzenie protokołu zatrzymania: Askar został zatrzymany 31 października o godzinie 8.20 rano, a protokół zatrzymania został sporządzony dopiero o godzinie 01.30 w nocy 1 listopada. Sędzia zwrócił również uwagę na to, że Moldashevowi nie umożliwiono po zatrzymaniu telefonicznego kontaktu z rodziną. Ponadto, sędzia zaznaczył, że 31 października, podczas gdy Askar znajdował się już w budynku WSW, przychodzili do niego funkcjonariusze Komitetu Bezpieczeństwa Narodowego, którzy mogli wywierać na niego presję psychiczną.
Przeciwko Askarowi Moldashevowi skierowano zarzuty o posiadanie narkotyków w szczególnie dużej ilości z zamiarem ich zbycia (art. 259, cz. 3, punkt „b” Kodeksu Karnego Republiki Kazachstanu). Artykuł ten przewiduje karę od 10 do 15 lat pozbawienia wolności oraz konfiskatę mienia.
Szantażowanie Askara Moldasheva
02.11.2012, podczas pobytu w sądzie, Askar Moldashev zdołał porozmawiać przez kilka minut z dziennikarzami. Opowiedział o pewnych szczegółach dotyczących swojego zatrzymania. Zgodnie z relacją Asakara, podczas zatrzymania nałożono mu na głowę plastikowy worek, po czym posmarowano mu dłonie nieznaną substancją, a następnie wsunięto mu coś do kieszeni kurtki i spodni. Po tym wszystkim ściągnięto mu worek z głowy i zarejestrowano moment, jak znajdują przy nim niewielki woreczek z jakąś substancją.
Askar Moldashev opowiedział także o tym, jak w oddziale policji przychodził do niego funkcjonariusz KBN o imieniu Nurzhan. On zaproponował Askarovi Moldashevowi współpracę na rzecz Komitetu Bezpieczeństwa Narodowego – miał przekazywać wszystko na temat informacji otrzymywanych przez gazetę „Respublika” oraz namówić brata, Daniyara Moldasheva, do podjęcia współpracy ze służbami specjalnymi. Obiecywał, że w przypadku podjęcia współpracy, sprawa karna przeciwko Askarovi nie zostanie wszczęta. Natomiast, jeśli odmówi podjęcia współpracy, to jego bliscy mogą mieć nieprzyjemności.
Według relacji żony Askara Moldasheva, Tatyany Moldashevey, na długo przed aresztowaniem mąż uprzedzał ją o ewentualnych prowokacjach, skierowanych przeciwko niemu lub jego bratu. 23.10.2012 Askar Moldashev napisał list z apelem do swoich przyjaciół i krewnych. W liście poinformował, że 17.10.2012 odbył romowę z dwoma funkcjonariuszami Komitetu Bezpieczeństwa Narodowego (Zhangazy Zhilkibayevem i Baurzhanem Kainbayevem). Żądali oni od Askara, aby namówił swojego brata do podjęcia współpracy ze służbami specjalnymi oraz przekazywał informacje napływające do gazety „Respublika”. Grozili mu, że jeśli się nie zgodzi, to zostanie wszczęta sprawa karna z jakiegoś bliżej nieokreślonego artykułu związanego z korupcją lub gospodarką, a wobec jego brata – w związku z finansowaniem działalności ekstremistycznej. „Dziwne, że Daniyar i ty jeszcze jesteście na wolności, kiedy wszystkich już posadzili, w tym również Kozlova”, – mówili funkcjonariusze KBN do Askara Moldasheva.
Fabrykowanie dowodów
Na podstawie wyników ekspertyzy ustalono, że podczas przeszukania osoby Askara Moldasheva, znaleziono aspirynę w proszku i 27 tabletek „extasy”. W próbce pobranej z jego rąk stwierdzono obecność 0,0001 grama „extasy”. Inessa Kisileva, obrońca Askara Moldasheva, stwierdziła występowanie zasadniczych rozbieżności w protokole przeszukania i opiniach ekspertów. A mianowicie, eksperci przed wykonaniem ekspertyzy dokonali otwarcia opakowań posiadających zamknięcie, które wcześniej zostały opieczętowane, podczas gdy przy przeszukaniu policja nie używała takich opakowań i ich nie pieczętowała. Zdaniem obrońcy, dziwny wydaje się fakt, że u Askara przy zatrzymaniu został znaleziony woreczek z białą sypką substancją, która w efekcie okazała się być aspiryną w proszku. Od ponad 100 lat aspiryna jest używana przede wszystkim w postaci tabletek.
Tatyana Moldasheva, żona Askara, opowiedziała, że 31.10.2012 policjanci siłą wtargnęli do ich mieszkania około godziny 9 wieczorem i dokonali przeszukania. Funkcjonariuszy nie powstrzymał fakt, że w mieszkaniu znajdowało się małe dziecko, a sama Tatyana jest w 5 miesiącu ciąży. Według relacji Tatyany, w czasie przeszukania zauważyła ona, jak z kieszeni śledczego wypadł niewielki woreczek z białym proszkiem. Kiedy zwróciła mu na to uwagę, śledczy schował woreczek. Nie jest wykluczone, że zawartość woreczka zamierzano podrzucić do mieszkania.
Rozprawa wstępna w sprawie Askara Moldasheva
12.12.2012 w Specjalnym Międzyrejonowym Sądzie Karnym w Almaty odbyła się rozprawa wstępna w sprawie Askara Moldasheva. Rozprawa odbywała się przy drzwiach zamkniętych. Obrona podtrzymała swój wniosek o rozstrzygnięcie w sprawie Askara Moldasheva przez ławę przysięgłych. Rozprawa główna została wyznaczona na 25.12.2012.
Inessa Kisileva, obrońca Askara Moldasheva, poinformowała, że stan zdrowia jej klienta w ostatnim czasie gwałtownie się pogorszył. „Teraz ma ciśnienie 160 i drętwieje mu lewa strona ciała. Tego dnia, kiedy został zatrzymany, ciśnienie podskoczyło mu do 190. To wygląda na wylew. Nawet zawieźli go ośrodka kardiologicznego, a teraz decyduje się kwestia przeniesienia na oddział szpitalny w areszcie”, – przekazała obrońca.
Wiele faktów wskazuje na to, że sprawa Askara Moldasheva ma podtekst polityczny. Fundacja „Otwarty Dialog” zwraca uwagę na nadużycia popełniane w trakcie postępowania przygotowawczego i możliwość fałszowania dowodów. Działania KBN podczas zatrzymywania Askara Moldasheva były niezgodne z prawem i na aresztowanego była wywierana presja w celu nakłonienia go do złożenia fałszywych zeznań przeciwko niezależnej gazecie.
Fundacja „Otwarty Dialog” żąda, aby władze Kazachstanu zapewniły w sprawie Askara Moldasheva jawność i sprawiedliwość postępowania przed sądem, a także udzieliły oskarżonemu niezbędnej pomocy lekarskiej.
