Chronologia sprawy Lyudmyly Kozlovskiej [aktualizowane]

  • 20.03.2019
  • Autor: Redakcja serwisu

Ostatnia aktualizacja: 20.03.2019 r.

Poniżej znajduje się pełny harmonogram wydarzeń poprzedzających wydalenie z UE Lyudmyly Kozlovskiej, Prezes Fundacji Otwarty Dialog. Ta lista będzie aktualizowana wraz z rozwojem wydarzeń.

21.07.2017 – Bartosz Kramek, mąż Lyudmyly Kozlovskiej, publikuje post na temat obywatelskiego nieposłuszeństwa na swoim prywatnym koncie na Facebooku.

27.07.2017 – Na wniosek Ministra Koordynatora Służb Specjalnych skierowanego do Ministra Spraw Zagranicznych rozpoczyna się seria prób cenzurowania i przejęcia kontroli nad Fundacją, począwszy od żądania o usunięcie z Facebooka i strony Fundacji oświadczenia, udostępniającego post Bartosza Kramka.

07.08.2017 – Służby fiskalne uruchamiają specjalną kontrolę skarbową i celną w Fundacji Otwarty Dialog na podstawie bezpośredniej prośby MSZ (pomimo faktu, że różne – nie pozostawiające wątpliwości – kontrole, zostały już przeprowadzone w poprzednich latach). Kontrola przeprowadzana jest w niespotykany dotąd sposób – siedmiu kontrolujących zabezpiecza dokumentację księgową Fundacji, a duża liczba współpracowników ODF jest przesłuchiwana, co znacząco utrudnia pracę Fundacji.

8.08.2017 – Prawicowi dziennikarze i politycy otwarcie rozważają deportację Lyudmyly Kozlovskiej jako jeden z możliwych środków przeciwko ODF.

03.10.2017 – Minister Spraw Zagranicznych składa wniosek o wprowadzenie zarządu komisarycznego do Fundacji w związku z odmową usunięcia żądanych przez niego treści. Wniosek ten zostaje odrzucony przez sąd 7 grudnia, a następnie również w kwietniu 2018 r.

17.10.2017 – Fundacja Otwarty Dialog publikuje opracowanie pn. „Unprecedented attacks on the Open Dialog Foundation in Poland”, w którym bierze pod uwagę – w związku z obawami cudoziemców związanych z organizacją, pomysłami (tzw. planami kontrakcji) rozważanymi przez prorządowych publicystów oraz nieoficjalnie otrzymywanymi informacjami – ryzyko wydania zakazu wjazdu i deportacji Lyudmyly Kozlovskiej, Prezes Zarządu Fundacji, z Polski

01.03.2018 – W związku z dobiegającą końca ważnością karty pobytu, Lyudmyla Kozlovska składa w Polsce wniosek o wydanie karty rezydenta długoterminowego UE.

24.04.2018 – 34 organizacje pozarządowe na całym świecie, zrzeszone w ramach Civic Solidarity Platform, podpisują apel w obronie prześladowanych organizacji obywatelskich w Polsce, w tym ODF.

18.07.2018 – Lyudmyla Kozlovska otrzymuje odpowiedź z Urzędu Województwa Mazowieckiego informującą ją, że część jej akt dotyczących pobytu stałego została utajniona.

13.08.2018 – Lyudmyla Kozlovska przybywa na lotnisko w Brukseli lotem z Kijowa. Zostaje zatrzymana przez belgijską policję graniczną i poinformowana, że ​​została umieszczona w Systemie Informacyjnym Schengen (SIS) na najwyższym poziomie alarmowym, co oznacza, że ​​nie może wjechać do strefy Schengen. 15 godzin po zatrzymaniu, po otrzymaniu potwierdzenia od władz polskich, że ostrzeżenie SIS rzeczywiście jest w mocy, belgijska policja dokonuje wydalenia Lyudmyly z powrotem do Kijowa.

14.08.2018 - 11.09.2018 – Lyudmyla zostaje zmuszona do pozostania w Kijowie, nie może wrócić do męża w Polsce ani do swojego drugiego domu i biura w Brukseli w Belgii. W Kijowie jest stale śledzona przez nieznane osoby - prawdopodobnie służby bezpieczeństwa państw postsowieckich (Mołdawii, Kazachstanu i/lub Rosji). Obawiając się o swoje bezpieczeństwo, jest zmuszona co kilka dni zmieniać miejsce zamieszkania, pozostając w wynajętych pokojach i apartamentach.

Sprawa Ludmiły wzbudza oburzenie wśród ekspertów, polityków oraz w mediach na całym świecie. Sytuację opisują media na całym świecie, w tym Washington Post, Daily Mail, New York Times (już niedostępny), Financial Times (już niedostępny), ABC News (artykuł już niedostępny), Politico Europe (wielokrotnie), EUobserver (i tutaj), EurActiv (również tutaj) i wiele innych.

Sytuacja wywołuje także falę ostrej krytyki ze strony niezależnych mediów, dziennikarzy i publicystów Polsce (Gazeta Wyborcza np. tutajtutajtutajtutaj and tutaj, Newsweek np. tutaj i tutaj, Onet.pl (wiele), naTemat.pl (wiele), Wprost (wiele).

Kyiv Post nazywa Jarosława Kaczyńskiego ukraińskim “Wrogiem tygodnia” za “bulwersujący atak” na Prezes Fundacji Otwarty Dialog.

22.08.2018 – Helsińska Fundacja Praw Człowieka wydaje oświadczenie w sprawie nadużywania SIS przez Polskę.

23.08.2018 – Przewodniczący ALDE, Guy Verhofstadt, wyraża na Twitterze swoje oburzenie w tej sprawie i wysyła list do Komisji Europejskiej w imieniu swojej grupy w Parlamencie Europejskim, domagając się śledztwa w sprawie ewentualnego nadużycia SIS przez Polskę.

W 10 miejscach w Polsce odbywają się protesty w obronie Lyudmyly Kozlovskiej.

Lech Wałęsa – były prezydent Polski i laureat Pokojowej Nagrody Nobla, występuje z petycją kierowaną do przedstawicieli państw członkowskich UE, w której apeluje o przyznanie Lyudmyle Kozlovskiej obywatelstwa ich kraju bądź umożliwienia jej w jakikolwiek inny sposób powrotu do UE. Petycję podpisuje ponad 30 tysięcy  obywateli UE oraz ponad 80 osobistości, m.in. europejska komisarz Elżbieta Bieńkowska, Grupa Postępowego Sojuszu Socjalistów i Demokratów w Parlamencie Europejskim, liczni posłowie do Parlamentu Europejskiego oraz przedstawiciele wszystkich sfer życia publicznego w całej Europie.

24.08.2018 – Polski Rzecznik Praw Obywatelskich interweniuje w sprawie wydalenia Lyudmyly Kozlovskiej.

27.08.2018 – Ukraińskie organizacje praw człowieka wydają wspólne oświadczenie w sprawie wpisania Lyudmyly Kozlovskiej do SIS.

30.08.2018 – Dr Evelien Brouwer z Vrije Universiteit Amsterdam publikuje analizę prawną potwierdzającą nadużywanie SIS przez polskie władze oraz niezgodność polskiego prawa z rozporządzeniem SIS.

04.09.2018 – Wniosek o wykreślenie Lyudmyly Kozlovskiej z SIS  zostaje złożony w Wydziale ds. Cudzoziemców Mazowieckieckiego Urzędu Wojewódzkiego.

11.09.2018 – Na zaproszenie posłów do Bundestagu Franka Schwabe (SPD) i dr. Andreasa Nicka (CDU) Lyudmyla Kozlovska przylatuje do Berlina na podstawie specjalnej wizy wydanej „w interesie narodowym” przez władze niemieckie.

12.09.2018 – Pełnomocnik Lyudmyly Kozlovskiej w Brukseli wnosi o udzielenie informacji i skorygowanie wpisu do SIS przez Belgijski Urząd Ochrony Danych.

13.09.2018 – Lyudmyla Kozlovska przemawia podczas debaty panelowej w Bundestagu w sprawie demontażu rządów prawa w Polsce i na Węgrzech. Jej pojawienie się powoduje dyplomatyczny spór między Polską a Niemcami, MSZ wzywa ambasadora Niemiec do złożenia wyjaśnień, a prezydent Andrzej Duda odbywa osobistą rozmowę w tej sprawie z prezydentem Steinmeierem.

26.09.2018 – Lyudmyla Kozlovska przemawia na otwartej sesji ALDE w Parlamencie Europejskim (pełne nagranie) po otrzymaniu wizy belgijskiej na wniosek posłów Parlamentu Europejskiego  Guya Verhofstadta (ALDE), Rebecci Harms (Zieloni) i Michała Boniego (EPL) ), wywołując po raz kolejny oburzenie w Polsce. MSZ wzywa ambasadora Belgii w celu złożenia wyjaśnień.

The New York Times demaskuje szybko rozprzestrzeniające się w Internecie zdjęcie Lyudmyly Kozlovskiej z Georgem Sorosem, które amerykańska prawica umieszcza w sieci w czasie przesłuchań kontrowersyjnego kandydata na sędziego Sądu Najwyższego – Bretta Kavanaugh twierdząc, że kobietą na zdjęciu jest dr Christine Blasey Ford. Zdjęcie zostaje udostępnione w mediach społecznościowych i na prawicowych stronach internetowych co najmniej 100 000 razy.

4.10.2018 – Wojewoda Mazowiecki odmawia Lyudmyle Kozlovskiej udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE, uzasadniając swoją decyzję umieszczeniem jej danych w krajowym rejestrze osób niepożądanych, jak również w SIS.

Na osobiste żądanie sprawującego realną władzę w państwie szefa rządzącej Partii Demokratycznej Vlada Plahotniuca rozpoczyna prace specjalna komisja śledcza parlamentu Mołdawii powołana do zbadania "Fundacji Otwarty Dialog [ODF] i Prezes ODF, Lyudmylę Kozlovską, pod kątem ingerencji w sprawy wewnętrzne Republiki Mołdawii, jak również finansowania partii opozycyjnych". Faktycznym powodem jest wsparcie udzielane przez Lyudmylę Kozlovską i ODF lokalnemu społeczeństwu obywatelskiemu i starania o nałożenie sankcji na skorumpowane elity polityczne. Pretekstem – nałożony przez Polskę zakaz wjazdu i sfinansowanie kosztów wyjazdu liderów opozycji Andreia Nastase i Mai Sandu do Parlamentu Europejskiego w maju 2017 r.

04-06.10.2018 – Lyudmyla Kozlovska przewodniczy delegacji ODF do Londynu, a rząd brytyjski potwierdza ważność jej długoterminowej wizy wydanej pomimo zakazu SIS. Delegacja spotyka się m.in. z Laurentem Pechem, kierownikiem Departamentu Prawa i Polityki na Uniwersytecie Middlesex, Edwardem Lucasem, ekspertem w dziedzinie polityki bezpieczeństwa i felietonistą w The Times, Jamesem Nixeyem, szefem programu Rosja i Eurazja w Chatham House oraz Anne Applebaum, dziennikarką i laureatką nagrody Pulitzera. Polski wiceminister Spraw Zagranicznych Bartosz Cichocki zapoczątkowuje dyplomatyczną kłótnię w tej sprawie na Twitterze, domagając się od Ministerstwa Spraw Zagranicznych i Ambasadora Wielkiej Brytanii w Polsce potwierdzenia „zaufania do polskiego kontrwywiadu”. Władze brytyjskie ignorują jego prośbę.

08.10.2018 – Po otrzymaniu wizy od władz francuskich, Lyudmyla Kozlovska przemawia na dwóch wydarzeniach w Radzie Europy w Strasbourgu na zaproszenie posłów do Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy Franka Schwabe, Dr Andreasa Nicka i Gyde Jensen. Polski dyplomata obecny na jednym z wydarzeń stara się bronić działań polskiego rządu, wymieniając problemy, jakich rząd doświadcza w związku z Kozlovską, w tym „publikowanie antyrządowych treści i prowadzenie działań politycznych skierowanych przeciwko obecnemu rządowi polskiemu”. MSZ tym razem rezygnuje z wezwania francuskiego ambasadora do złożenia wyjaśnień.

10.10.2018 – Polskie media prawicowe podają, że Lyudmyla Kozlovska jest obiektem śledztwa prowadzonego przez ukraińskie Służby Bezpieczeństwa (SBU). Okazuje się, że jest to fake-news rozpowszechniany przez stronę internetową “StopKor”, który natychmiast dementują same ukraińskie Służby Bezpieczeństwa - także w ich późniejszym piśmie przesłanym do ODF.

11.10.2018 – Grupa ALDE w Parlamencie Europejskim przesyła drugie pismo do Komisji Europejskiej, domagając się podjęcia działań w sprawie zakazu Schengen i wzywając Komisję do wszczęcia postępowania w sprawie uchybień, jakich dopuściła się Polska na podstawie „niedopełnienia obowiązków wynikających z Traktatu o Unii Europejskiej”.

15.10.2018 – Po otrzymaniu negatywnej odpowiedzi na wniosek o usunięcie Lyudmyly Kozlovskiej z SIS, prawnik ODF ponownie składa wniosek o usunięcie jej z systemu – tym razem do Szefa Urzędu ds. Cudzoziemców.

Posłowie do Parlamentu Europejskiego, którzy skierowali listy do Komisji Europejskiej, otrzymują odpowiedź od pierwszego wiceprzewodniczącego Komisji Europejskiej Fransa Timmermansa. W swojej odpowiedzi komisarz Timmermans podkreśla, że SIS podlega jurysdykcji państw członkowskich, a zatem Lyudmyla Kozlovska powinna odwołać się do polskich władz zgodnie z rozporządzeniem SIS II. Nie ma tu mowy o braku procedur odwoławczych przewidzianych w niniejszej sprawie na mocy polskiego prawa, które - również z tego powodu - zostały uznane za niezgodne z rozporządzeniem UE przez Helsińską Fundację Praw Człowieka i dr Eveliena Brouwera z Vrije Universiteit Amsterdam.

18.10.2018 – Wojewoda Mazowiecki wydaje decyzję o nieprzedłużeniu Lyudmyle Kozlovskiej zgody na pobyt rezydenta długoterminowego UE.

24.10.2018 – Łódzki Urząd Celno-Skarbowy przedstawia wynik kontroli, w którym twierdzi, że Fundacja musi uregulować ponad 700.000 zł zaległego podatku CIT z tytułu działań na rzecz obrony praw człowieka i pomocy humanitarnej dla Ukrainy, które – zdaniem urzędu – nie są zwolnione z obowiązku podatkowego.

Parlament Europejski, podczas posiedzenia plenarnego, debatuje o nowelizacji europejskiego rozporządzenia o SIS II. Podczas debaty kilku eurodeputowanych z różnych frakcji i krajów – m.in. Julie Ward (S&D/Wielka Brytania), Eva Joly (Zieloni/Francja), Gérard Deprez (ALDE/Belgia), Michał Boni i Róża Thun (EPL/Polska) – podnosi kwestię Lydmyly Kozlovskiej jako przykład "nadużywania systemu przez niektóre kraje członkowskie do swoich antydemokratycznych celów". Sugerują, że system powinien zawierać bezpieczniki, które chroniłyby przed "dalszym nadużywaniem i wpisywaniem do baz danych osób z powodów politycznych".

29.10.2018 – Odwołanie od decyzji Wojewody z dn. 4.10.2018 w sprawie pobytowej zostaje złożone do Szefa Urzędu do spraw Cudzoziemców.

16.11.2018 – Komisja śledcza parlamentu Mołdawii publikuje raport, w którym wzywa organy ścigania do zajęcia się sprawą ODF. Komisja wykorzystuje "tajne" informacje otrzymane od polskich władz, z których ma rzekomo wynikać, że ODF jest powiązany z rosyjskimi służbami specjalnymi. Proeuropejska opozycja, oskarżona o "nielegalne finansowanie" przez ODF obawia się, że sprawa ma posłużyć wykluczeniu jej z wyborów parlamentarnych w lutym 2019 r.

20.11.2018 – Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie w przedmiocie umieszczenia danych Lyudmyly Kozlovskiej w wykazie cudzoziemców niepożądanych SIS. Skarga na powyższe postanowienie została złożona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie dn. 27 grudnia 2018 r. Postanowieniu zarzucono szereg naruszeń prawa krajowego i europejskiego m. in. Karty Praw Podstawowych UE, rozporządzenia SIS, ustawy o cudzoziemcach, kodeksu postępowania administracyjnego, a także Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności z dnia 4 listopada 1950 roku.

22.11.2018 – Lyudmyla Kozlovska przemawia w brytyjskiej Izbie Gmin w panelu dyskusyjnym na temat rządów prawa w Polsce i na Węgrzech, zorganizowanym przez Foreign Policy Centre.

23.11.2018 – Lyudmyla Kozlovska przewodniczy panelowi „Zmieniająca się rola parlamentów w obronie praw człowieka i praworządności” na forum ONZ (UN Forum on Human Rights, Democracy and the Rule of Law) w Genewie. Szwajcaria jest kolejnym krajem, który umożliwił Lyudmyle wjazd na swoje terytorium wbrew stanowisku polskich władz.

Media informują o śledztwie prowadzonym przez ABW w związku z rzekomym procederem prania pięniędzy związanym z Fundacją Otwarty Dialog, firmą Bartosza Kramka Silk Road Biuro Analiz i Informacji sp. z o.o. Polskie władze mają je łączyć z tzw. Aferą Panama Papers i bliżej niesprecyzowana „działalnością przestępczą“, nie przedstawiając żadnych dowodów na te oskarżenia.

11-12.2018 – Lyudmyla Kozlovska zostaje zaproszona do przemówienia we włoskim Senacie przez senatora Roberto Rampiego, w parlamencie Austrii, na Sorbonie w Paryżu oraz podczas wydarzenia parlamentarnego na Węgrzech na zaproszenie posłanki Anett Bősz. Uczestniczy w wydarzeniach we Francji i na Węgrzech za pośrednictwem telekonferencji.

29.01.2019 – Lyudmyla Kozlovska otrzymuje pismo z Prokuratury Generalnej Mołdawii z dn. 4 stycznia 2019 roku, w którym jest wzywana do stawienia się na przesłuchanie w Kiszyniowie w dniu 15 lutego 2018 r. (sic!).

Były belgijski premier i przewodniczący grupy ALDE w Parlamencie Europejskim Guy Verhofstadt pisze list w obronie Lyudmyly Kozlovskiej z zaleceniami dla władz belgijskich oraz zaznaczeniem, że "jeśli jakikolwiek wniosek o tak zwaną pomoc wzajemną, ekstradycję lub inne żądania związane z Lyudmylą Kozlovską zostaną otrzymane przez władze belgijskie od ich mołdawskich odpowiedników, powinny być traktowane one jako prześladowanie polityczne w celu wywierania nacisku na obrończynię praw człowieka, oraz podchodzić do nich należy z najwyższym sceptycyzmem i nie traktować ich jako wiążących wniosków kierowanych przez państwo, które w pełni przestrzega zasad państwa prawa". Podobne listy do Parlamentu Europejskiego mają wydać również inni posłowie.

04.03.2019 – Lyudmyla Kozlovska otrzymuje 5-letnie prawo stałego pobytu w Belgii. Zgodnie z Artykułem 25 Konwencji Wykonawczej do układu z Schengen Polska zobowiązana jest niezwłocznie usunąć swój alert w systemie SIS, mogąc zachować Kozlovską jedynie na krajowej liście osób niepożądanych.