26 maja 2025 roku dwunastu eurodeputowanych z całego spektrum politycznego zwróciło się do Komisji Europejskiej w sprawie ponadnarodowych konsekwencji naruszeń praworządności w Polsce, w szczególności ich wpływu na osoby zagrożone ściganiem z pobudek politycznych i wykluczeniem finansowym.
Pobierz dokument
W piśmie, skierowanym do komisarz ds. usług finansowych oraz Unii Oszczędności i Inwestycji Marii Luis Albuquerque, komisarza ds. demokracji, sprawiedliwości, praworządności i ochrony konsumentów Michaela McGratha oraz komisarza ds. budżetu, zwalczania nadużyć finansowych i administracji publicznej Piotra Serafina, eurodeputowani wezwali do pilnego przeglądu polityki UE w zakresie ponadnarodowych represji finansowych i uwzględnienia tych spraw w nadchodzącym sprawozdaniu na temat praworządności (Rule of Law Report). Europejscy przedsiębiorcy i firmy muszą być chronieni przed ściganiem w złej wierze, organizowanymi przez struktury państwowe kampaniami oszczerstw, próbami wymuszeń korupcyjnych i nadużywaniem przepisów dotyczących przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu.
„Po zmianie rządu pod koniec 2023 r. rozpoczął się proces przywracania praworządności i wartości europejskich w Polsce. Jednym z głównych wyzwań w tym zakresie pozostaje upolityczniona przez poprzedni rząd prokuratura. Obejmuje ono audyt politycznie motywowanych śledztw, które zostały wszczęte lub umorzone z przyczyn pozaprawnych przez rząd Prawa i Sprawiedliwości, który jest obecnie prowadzony przez Prokuraturę Krajową” – czytamy w piśmie podpisanym przez m.in. Borysa Budkę (EPP), Joannę Scheuring-Wielgus (S&D), Michała Koboskę (Renew) i Chloé Ridel (S&D).
Jak podkreślili eurodeputowani, w ostatnim czasie spotkali się oni z przedstawicielami społeczeństwa obywatelskiego i przedsiębiorcami, których rachunki bankowe zostały zamknięte w różnych krajach Unii Europejskiej i Europejskiego Obszaru Gospodarczego z powodu bycia przedmiotem politycznie motywowanych prześladowań w Polsce w latach 2015-2023. Podali także przykłady polskich przedsiębiorców – Przemysława Krycha, Piotra Osieckiego, Macieja Wituckiego, Leszka Czarneckiego, Cezarego Kucharskiego, a także Przewodniczącego Rady Fundacji Otwarty Dialog Bartosza Kramka – których przypadki w dalszym ciągu wymagają dokładnego i niezależnego zbadania przez Prokuraturę Krajową. “Wszyscy oni znaleźli się nie tylko pod atakiem państwa, ale także potencjalnie zmarginalizowani przez instytucje finansowe – w kraju i za granicą. Poważnie osłabia to zarówno ich działalność prywatną, jak i biznesową, tworząc niezliczoną liczbę równie poważnych i niejasnych problemów związanych z przestrzeganiem przepisów“.
Choć liczne przypadki nadużyć władzy na tle politycznym na szkodę obywateli i organizacji pozarządowych w UE zostały przedstawione zarówno posłom do PE, jak i różnym jednostkom Komisji Europejskiej, to związane z tym problemy, w tym wykluczenie finansowe, do tej pory nie doczekały się efektywnych środków zaradczych.
“W czasach coraz bardziej konkurencyjnego, globalnego krajobrazu gospodarczego, trudno jest przecenić wpływ przyjaznego otoczenia prawnego i biznesowego na wspieranie innowacji i wzrost. Nie można tego osiągnąć, jeśli europejskie przedsiębiorstwa i utalentowane, zaangażowane osoby będą narażone na nadużywanie ram prawnych UE przez państwa niepraworządne stosujące złośliwe, polityczne lub korupcyjne prześladowania, zniesławienie i, co nie mniej istotne, wykluczenie finansowe. Z tego powodu uważamy, że UE powinna przeprowadzić konsultacje publiczne z organizacjami i ekspertami zajmującymi się praworządnością i prawami człowieka, a także przeprowadzić analizę w dialogu z państwami członkowskimi i dokonać dogłębnego przeglądu swoich odpowiednich polityk, opracowując odpowiednie środki zaradcze“.
Czytaj również:
- Raport: Przywracanie niezależności prokuratury i przegląd politycznych spraw karnych w Polsce (17.02.2025)
- Prokuratura umorzyła sprawę przeciwko Bartoszowi Kramkowi. Koniec politycznie motywowanego postępowania karnego (15.12.2024)
- Prokuratura musi odzyskać zaufanie społeczne! Apel o rzetelny, transparentny i kompleksowy przegląd politycznych postępowań karnych i poprawę komunikacji z obywatelami (29.11.2024)
- Raport: Polish Public Prosecutor’s Office: Selected Cases of Malicious Prosecution and Dereliction of Duties since 2015 (6.10.2023)
- Raport: Punishing Philanthropy in Poland: Case of Przemysław Krych (9.06.2023)
