Monitoring sytuacji społeczno-politycznej w Kazachstanie - 16.04.2012 - 30.04.2012

Wolność zgromadzeń

24.04.2012. Sądy apelacyjne w miastach Kokshetau i Kostanai oddaliły skargę Komunistycznej Partii Kazachstanu (KPK) w sprawie zawieszenia jej działalności na okres sześciu miesięcy. Decyzje o zawieszeniu działalności KPK zostały wydane w dniu 30.03.2012 r. w sądzie miasta Kostanai oraz w dniu 03.04.2012 r. w sądzie miasta Kokshetau, ponieważ lokalne filie KPK, według przedstawicieli władz, kontynuowały swoje działania związane z kampanią (wydawały nakłady gazety „Iskra”) w trakcie obowiązującego (od października 2011 r.) zakazu prowadzenia działalności przez Komunistyczną Partię Kazachstanu.

25-26.04.2012.Szereg kazachstańskich działaczy opozycyjnych, którzy zamierzali wziąć udział w akcji „dysydentów" w dniu 28 kwietnia 2012 r., otrzymało „Ostrzeżenie przed naruszeniem prawa”, w którym zawarty jest zakaz przeprowadzania planowanego wiecu. Takie „ostrzeżenia” otrzymali  działacze Partii Ludowej „Alga” - Baniamin Faizulin, Natalia Nurlanova, Marlan Esilbaev, Alia Tezekpaeva, Perizat Kasimov, Yana Kasimova, Mikhail Sizov, Asel Tegisbaeva, Slyamiar Taufikov i Asel Ibraymova. „Ostrzeżenie” otrzymali również działacze stowarzyszenia społecznego „Zostawmy ludziom mieszkania”.  Pojawiła się również informacja, że w Uralsku za rozpowszechnianie ulotek propagandowych został zatrzymany i przewieziony do komisariatu Anatolij Romanow. Na posterunku spędził około dwóch godzin, został przesłuchany (nie sporządzono protokołu), po czym został zwolniony. Działaczowi skonfiskowano około 300 ulotek o charakterze informacyjnym, w których była wyrażona opinia na temat incydentu z dziennikarzem Lukpanem Akhmedyarovem, oraz wypowiedzi osób dotyczące powodów, dla których zamierzają iść na miting „dysydentów” w dniu 28 kwietnia 2012 r. Według jednego z policjantów, tekst ulotki zostanie wysłany do prokuratury, w celu zbadania zawartego w niej zaproszenia do udziału w nielegalnym wiecu.

28.04.2012. W dużych miastach Kazachstanu (Astana, Almaty, Karaganda, Semei, Taldykorgan, Ust-Kamenogorsk) odbyły się mitingi opozycji. Zostały one przeprowadzone pod wspólną nazwą „Miting dysydentów”. Główne żądania działaczy opozycji to wstrzymanie procesów sądowych przeciwko pracownikom naftowym w związku z wydarzeniami w Zhanaozenie i Shetpe w dniach 16-17 grudnia 2011 r., zwolnienie aresztowanych pracowników naftowych, polityków i aktywistów opozycyjnych, zaprzestanie prześladowań politycznych w kraju. Miting w Almaty odznaczył się starciami między uczestnikami mitingu a pracownikami organów ścigania. Około 10 działaczy opozycyjnych zostało aresztowanych, wśród nich – działacze społeczni Zhasar Kuanyshalin i Bakhtyzhan Toregozhena, artysta Kanat Ibragimow i dziennikarz Galym Ageleuov. Mitingi w miastach Semei, Karaganda i Ust-Kamenogorsk zostały wstrzymane przez pracowników organów ścigania, ponieważ mitingi te  odbywały się bez odpowiedniego zezwolenia władz lokalnych.

 Wolność mass mediów

19.04.2012. Dokonano napaści z bronią w ręku na dziennikarza gazety „Uralskaya Nedelya” Lukpana Akhmedyarova. Dziennikarz został zaatakowany pod swoim domem w Uralsku, otrzymał osiem ran kłutych w okolicy serca i dwie rany postrzałowe z broni traumatycznej. W stanie krytycznym został przyjęty do szpitala. Organy ścigania w Kazachstanie wszczęły sprawę karną na podstawie zarzutu „usiłowanie zabójstwa”. Redaktor naczelny gazety „Uralskaya Nedelya” Tamara Eslyamova uważa, że atak na Lukpana Akhmedyarova jest bezpośrednio związany z jego działalnością społeczną i zawodową. W dniu 21 kwietnia 2012 r. organizacja Human Rights Watch wydała oświadczenie, w którym wezwała władze Kazachstanu do sprawnego przeprowadzenia dokładnego i efektywnego dochodzenia w sprawie napaści na niezależnego dziennikarza Lukpana Akhmedyarova.

25.04.2012. Były dyrektor drukarni „Kometa S” Yulia Kozlova została wezwana na rozmowę z pracownikami prokuratury na komisariat przy ul. Raiymbeka 206B. Tego samego dnia pracownicy wydziału spraw wewnętrznych odwiedzili drukarnię „Kometa S”. Yulia Kozlowa powiązuje aktywizację organów ścigania z faktem, iż kilka dni przed tym wydarzeniem w drukarni „Kometa S” został wydrukowany nakład gazety „Moja Respublika”, poświęcony kwestii procesów sądowych w sprawie zhanaozeńskiej.

 Prawa człowieka

16.04.2012. Almalinski Sąd Rejonowy Nr 1 miasta Almaty przedłużył areszt lidera niezarejestrowanej partii opozycyjnej „Alga” Vladimira Kozlova do dnia 23 maja 2012 r.Wniosek o przedłużenie aresztu o kolejny miesiąc (do 23 maja) został złożony przez prokuraturę; śledczy uzasadniają ten fakt w ten sposób, iż wyniki ekspertyzy nie są jeszcze gotowe, więc Vladimir Kozlov powinien pozostać w areszcie. Przypomnijmy, że lider opozycji został aresztowany na dwa miesiące pod koniec stycznia na podstawie art. 164, akapit 3 („wzniecanie nienawiści społecznej, narodowej, plemiennej, rasowej lub religijnej”) i umieszczony w areszcie Departamentu KBN miasta Almaty KNB.

16.04.2012.Jednemu z przywódców ruchu młodzieżowego w Kazachstanie Zhanbolatowi Mamayowi i reżyserowi teatralnemu Bolatowi Atabayevowi odmówiono wydania zgody na wyjazd z Kazachstanu w celu wzięcia udziału w konferencji na temat praw człowieka i wolności słowa. Zespół dochodzeniowo-śledczy z Komitetu Bezpieczeństwa Narodowego Kazachstanu argumentował odmowę tym, że Zhanbolat Mamay i Bolat Atabayev mają status oskarżonych na podstawie artykułu 164, akapit 3 Kodeksu Karnego RK - wzniecanie nienawiści społecznej, narodowej, plemiennej,  rasowej lub religijnej”.

27.04.2012. Alii Turusbekovej, żonie aresztowanego lidera niezarejestrowanej partii „Alga” Vladimira Kozlova zezwolono na widzenie z mężem. Tego zezwolenia, które jest zagwarantowane przez prawo RK, domagała się ona przez ponad miesiąc. W dniu 4 kwietnia 2012 r. Aliya Turusbekova, otrzymawszy po raz szesnasty z rzędu odmowę widzenia, urządziła pikietę pod aresztem Wydziału Komitetu Bezpieczeństwa Narodowego w Almaty z żądaniem wydania zezwolenia na jej widzenie z mężem.

 Terroryzm

18.04.2012. 47 osób zostało skazanych w Atyrau pod zarzutem terroryzmu. Galymzhan Kulmanov,  kierownik Urzędu Nadzoru nad Legalnością Śledztwa i Dochodzenia Prokuratury Obwodu Atyrauskiego powiedział, że oskarżeni w całości przyznali się do winy i wyrazili żal za swoje czyny. Mimo to, niektórzy krewni oskarżonych oświadczyli, że oskarżeni nie przyznali się do popełnienia zarzucanych im czynów, a ich sprawy zostały sfabrykowane. Przypomnijmy, że zamknięty proces sądowy (dziennikarze nie mają prawa relacjonować wydarzeń z sali rozpraw) przeciwko grupie osób pod zarzutem terroryzmu rozpoczął się w dniu 26 marca tego roku i odbywał się równocześnie w dwóch miejscach – w Międzyregionalnym Specjalistycznym Sądzie Karnym, gdzie na ławie oskarżonych zasiadały 42 osoby (oskarżone  o przygotowywanie aktów terrorystycznych w Obwodzie Atyrauskim), oraz areszcie śledczym miasta Atyrau, gdzie sądzonych było 5 osób (oskarżonych o przygotowywanie wybuchów pod budynkiem Akimatu Obwodu Atyrauskiego i na podwórzu domu w dzielnicy Saryarka, które miały miejsce w dniu 31 października 2011 r.). Wszyscy oskarżeni otrzymali wyroki pozbawienia wolności na okres od 5 do 15 lat.

Więcej na temat: Prawa człowieka, terroryzm