Ukraińskie organizacje na rzecz obrony praw człowieka wystosowały wspólny apel do Komitetu PACE ds. regulacji, immunitetów i spraw instytucjonalnych oraz do krajowych delegacji państw członkowskich do Rady Europy. W ich opinii planowany powrót delegacji rosyjskiej do PACE sprawia wrażenie moralnej kapitulacji Rady Europy jako międzyrządowej organizacji dbającej
o prawa człowieka, rządy prawa i demokrację. Fundacja Otwarty Dialog jest jednym
z sygnatariuszy apelu, którego treść przedstawiamy poniżej:
Otwarty apel ukraińskich organizacji praw człowieka do Komitetu PACE ds. regulacji, immunitetów i spraw instytucjonalnych oraz do krajowych delegacji państw członkowskich do Rady Europy
Ukraińskie organizacje praw człowieka i społeczeństwa obywatelskiego od sześciu lat chronią obywateli Ukrainy, nielegalnie przetrzymywanych w Rosji oraz na okupowanych terytoriach ukraińskiego Krymu i Donbasu. Wśród nich znaleźli się m.in. reżyser filmowy Oleg Sentsov, student Pavlo Hrib, działacz na rzecz praw człowieka Emir-Usain Kuku, dziennikarz Stanislav Aseev, koordynator Obywatelskiej Inicjatywy Solidarności Krymskiej Server Mustafayev, rolnik Volodymyr Balukh, nauczyciel Oleg Galaziuk i ponad dwieście pięćdziesiąt innych osób.
Wszyscy z nich zostali bezprawnie pozbawieni wolności, co jest sprzeczne z postanowieniami Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Życie i zdrowie większości
z nich jest poważnie zagrożone przez stosowanie tortur i złe traktowanie, odmowę dostępu do niezależnych prawników, brak skutecznej opieki medycznej i nie tylko.
Rada Europy od samego początku nielegalnej aneksji Krymu i agresji zbrojnej w Donbasie domagała się od Rosji zaprzestania okupacji i wojny hybrydowej w Donbasie, przyjmując szereg rezolucji i stosując wobec Rosji sankcje wynikające z rażących naruszeń praw człowieka. Mimo to Rosja nie zaczęła stosować się do żadnego z zaleceń wskazanych w rezolucjach nr 1990 (2014 r.), 2034 i 2063 (2015 r.), 2112 i 2132 (2016 r.) oraz 2198 i 2203 (2018 r.), w efekcie nie uwzględniając wymogów ustawowych stawianych wobec państw członkowskich Rady Europy, a także reguły nr 39 Regulaminu Trybunału dotyczącej sprawy Ukrainy przeciwko Rosji (2014 r.), w której Europejski Trybunał Praw Człowieka wezwał Rosję do powstrzymania się od podejmowania jakichkolwiek środków, w szczególności działań wojskowych, które mogłyby doprowadzić do naruszenia praw ludności cywilnej wynikających z Konwencji.
Co więcej, sytuacja stale się pogarsza, a liczba przypadków rażącego łamania przez Rosję międzynarodowych standardów praw człowieka na okupowanym terytorium Krymu i na obszarze konfliktu zbrojnego w Donbasie rośnie. W związku z tym Federacja Rosyjska nie tylko nie spełniła żądania PACE dotyczącego uwolnienia więźniów politycznych, lecz także zwiększyła ich liczbę
w ciągu ostatnich sześciu miesięcy, a prześladowania obrońców praw człowieka, dziennikarzy
i działaczy obywatelskich na Krymie stały się zjawiskiem systemowym. Pod koniec marca 2019 r. na terytorium okupowanego Krymu miało miejsce masowe aresztowanie: o terroryzm oskarżono 24 krymskich działaczy tatarskich i dziennikarzy Inicjatywy Solidarności Krymskiej, którzy pomagali rodzinom więźniów politycznych, uczestniczyli w rozprawach sądowych i zgłaszali przypadki łamania praw człowieka. Obecnie działaczom tym grożą wyroki od dziesięciu lat pozbawienia wolności do dożywocia. W ten sposób władze okupacyjne próbują uciszyć działaczy
i wyeliminować Inicjatywę Solidarności Krymskiej, która zwraca uwagę na zjawisko represji na zaanektowanym półwyspie.
Wraz ze wzrostem aktywności wśród kobiet coraz więcej z nich pada ofiarą prześladowań. 30 maja funkcjonariusze rosyjskich organów ścigania należący do Centrum Walki z Ekstremizmem zatrzymali dwie działaczki: Lutfie Zudievą i Mumine Salievą. Wcześniej Lutfie Zudieva występowała jako obrońca cywilny w procesie ponad 70 Tatarów krymskich — uczestników jednoosobowych pikiet. Mumine Salieva jest żoną więźnia politycznego Seirana Salieva i założycielką inicjatywy Krymskie Dzieciństwo, której celem jest niesienie pomocy dzieciom więźniów politycznych na terenie anektowanego Krymu.
W świetle tych faktów bezwarunkowy powrót delegacji rosyjskiej do PACE sprawia wrażenie moralnej kapitulacji Rady Europy jako międzyrządowej organizacji dbającej o prawa człowieka, rządy prawa i demokrację. Naszym zdaniem decyzja o ewentualnym powrocie rosyjskiej delegacji do PACE, przy całkowitym lekceważeniu przez Rosję wymogów tej organizacji, nie jest aktem poparcia rosyjskiego społeczeństwa obywatelskiego, ale atakiem na jego wartości i zasady moralne, który działa na korzyść rozprzestrzeniania i potęgowania bezkarnego zła — w tym również na forum delegacji parlamentarnych państw członkowskich Rady Europy.
Jesteśmy przekonani, że wszelkie dyskusje w tej sprawie powinny rozpoczynać się od żądania uwolnienia przez Federację Rosyjską wszystkich nielegalnie przetrzymywanych obywateli Ukrainy na terenie Rosji i na okupowanych ukraińskich terytoriach Krymu i Donbasu.
17 maja, w czasie posiedzenia Komitetu Ministrów, rozpoczęto opracowywanie dodatkowej procedury sankcji, która będzie wdrażana wspólną decyzją PACE i Komitetu Ministrów/Sekretarza Generalnego Rady Europy. Wiele zależy od tego, czy w czasie czerwcowej sesji PACE podejmie decyzję o całkowitym zrzeczeniu się prawa do samodzielnego nakładania takich sankcji.
Podczas posiedzenia Komitetu w dniu 3 czerwca oraz w czasie czerwcowej sesji PACE, gdy sprawy te będą omawiane, prosimy o zwrócenie uwagi na fakt, że chodzi tu nie tylko o Federację Rosyjską, lecz także o inne państwa członkowskie Rady Europy, które w obliczu pozbawienia PACE prawa do nakładania sankcji otrzymają możliwość zwiększenia skali represji politycznych.
Centrum Wolności Obywatelskich
Stowarzyszenie Krewnych Więźniów Politycznych Kremla
Wschodnioukraińskie Centrum Inicjatyw Obywatelskich
Charkowska Grupa Obrony Praw Człowieka
Crimea SOS
Krymska Grupa Praw Człowieka
Ukraińska Helsińska Unia Praw Człowieka
Centrum Praw Człowieka „ZMINA”
Ogólnoukraińskie Stowarzyszenie „Automaidan”
Medialna Inicjatywa na rzecz Praw Człowieka
Ługańskie Regionalne Centrum Praw Człowieka „Alternatywa”
Centrum Przeciwdziałania Korupcji
Fundacja Otwarty Dialog
Stowarzyszenie UMDPL
Platforma Praw Człowieka
Niniejszy apel ma charakter otwarty i może zostać podpisany przez organizacje praw człowieka
i organizacje pozarządowe z innych państw członkowskich Rady Europy. W tym celu prosimy
o przesłanie wiadomości na adres [email protected].
Zobacz także:
- Sukces kampanii #SaveCouncilOfEurope. Sankcje nałożone na Rosję zostaną utrzymane (17.10.2018)
- Rosja pozbawiona prawa głosu w PACE w 2018 roku (12.01.2018)
- Apele ukraińskich obrońców praw człowieka zostały uwzględnione w rezolucji PACE (29.01.2015)
- Lyudmyla Kozlovska o kulisach uchwalania rezolucji PACE pozbawiającej Rosji prawa głosu (29.01.2015)
