W Saragossie o prawach człowieka w Kazachstanie

  • 06.03.2015
  • Autor: Redakcja serwisu

17.02.2015 r. na zaproszenie Rady Adwokackiej z Saragossy (Hiszpania), Muratbek Ketebayev, Alexandr Pavlov i Jędrzej Czerep z Fundacji Otwarty Dialog wzięli udział w konferencji „Sytuacja praw człowieka w Kazachstanie. Prawo do azylu”. 

Konferencja odbyła się w reprezentacyjnej sali należącej do dziekanatu „Real e Ilustre Colegio de Abogados de Zaragoza (ReICAZ)”, ośrodka kształcenia prawników przy jednym z najstarszych zrzeszeń prawniczych, o tradycjach sięgających XV wieku.  

Konferencja przyciągnęła publiczność związaną ze środowiskiem prawniczym, co też wpłynęło na wysoki poziom dyskusji. Gospodarz spotkania, Chabier Mallor Monzon, wprowadził w temat omawiając hiszpańskie regulacje dotyczące azylu, słabości systemowe i wynikające z praktyki. Jędrzej Czerep omówił mechanizmy nadużywania Interpolu przez Kazachstan, potrzeby reformy Interpolu, na przykładach żądań ekstradycji wystosowywanych bezpośrednio lub pośrednio przez Kazachstan do Hiszpanii, Czech, Francji i Polski.

Muratbek Ketebayev, jeden z najbardziej znanych dysydentów z Kazachstanu, poszukiwany przez reżim Nursultana Nazarbayeva, przedstawił cechy charakterystyczne jego rządów, bieżącą sytuację praw człowieka i praworządności w Kazachstanie przed wyborami prezydenckimi, oraz swoją sytuację w Hiszpanii. 28.12.2014 r. został on aresztowany na podstawie Czerwonego Alertu Interpolu i pomimo posiadanego statusu uchodźcy w Polsce trafił do więzienia, a następnie musiał mierzyć się z prawno-biurokratyczną machiną uruchomioną przez Kazachstan, który bezprawnie domagał się jego ekstradycji.

Alexandr Pavlov (były szef ochrony innego dysydenta, Mukhtara Ablyazova), który spędził 1,5 roku w hiszpańskim więzieniu oczekując na politycznie motywowaną ekstradycję do Kazachstanu, przedstawił nowe informacje dotyczące udziału władz i prawników kazachstańskich w swojej sprawie w Hiszpanii, uczulając, że lada dzień spodziewane było ogłoszenie Sądu Najwyższego w sprawie jego azylu. W dniu konferencji obradował w Madrycie Sąd Najwyższy – w ogłoszonym kilka dni później werdykcie SN przyznał racje argumentom Pavlova i przyznał mu azyl uznając go za osobę prześladowaną politycznie, której Hiszpania powinna udzielić schronienia. 

W dyskusji szczególne zainteresowanie wzbudziła historia strajków w Zhanaozen – Muratbek Ketebayev opowiedział o ich przebiegu i pacyfikacji, oraz roli partii Ałga! we wsparciu protestujących. Lider tego ugrupowania, Vladimir Kozlov otrzymał w Kazachstanie wyrok 7,5 roku więzienia. Paneliści omówili też dwuznaczne podejście rządów europejskich do sytuacji praw człowieka (dyplomacja ekonomiczna), oraz działalność specjalnych doradców prezydenta Nazarbayeva, zwłaszcza Tony’ego Blaira.