Budżet państwowy Ukrainy: mechanizmy bilansowania. Część III

  • 01.04.2014
  • Autor: Viktor Maziarchuk

Część 3. Nowe możliwość uzupełnienia budżetu państwa

27.03.2014 Rada Najwyższa Ukrainy po przedstawieniu przez Rząd uchwaliła zmiany w budżecie państwa na 2014 rok. W części dotyczącej uzyskania dochodów przez budżet państwa, wniesione zmiany dotyczą zmian w przepisach podatkowych i celnych (zapewnią dodatkowe wpływy w wysokości 24,7 mld UAH lub 1,64 mld euro). Dokonano także przeglądu wskaźników wpływów do budżetu państwa w zakresie podstawowych podatków i opłat.

Dochody w zweryfikowanym budżecie państwa na 2014 rok uległy zmniejszeniu o kwotę 19,4 mld UAH (1,29 mld euro) i zostały ustalone na poziomie 482,5 mld UAH (32,16 mld euro). Wśród głównych czynników, które miały wpływ na zweryfikowanie prognozowanych dochodów budżetu państwa należy wymienić:

1. Uchwalenie realistycznej makro prognozy – zmniejszenie dochodów o 44,1 mld UAH (2,94 mld euro). W wyniku rewizji makro wskaźników, na których opierają się wyliczenia budżetu, zostały znacznie obniżone wskaźniki prognozy budżetu dotyczącej dochodów, a mianowicie:

  • 11,12 mld UAH (0,741 mld euro) wpływy z tytułu podatku VAT od towarów zaimportowanych przez Ukrainę w wyniku znacznego pogorszenia prognozy w zakresie importu towarów;
  • 5,90 mld UAH (0,393 mld euro) wpływy z tytułu podatku dochodowego przedsiębiorstw, co jest związane z wynikami rocznego deklarowanego podatku;
  • 5,86 mld UAH (0,391 mld euro) podatek dochodowy od osób fizycznych w związku z weryfikacją funduszu wynagrodzenia za pracę;
  • 4,94 mld UAH (0,329 mld euro) podatek od towarów i usług od towarów wyprodukowanych na Ukrainie, co jest uwarunkowane pogorszeniem prognozy indeksu produkcji przemysłowej;
  • 4,44 mld UAH (0,295 mld euro) podatek akcyzowy od towarów wyprodukowanych na Ukrainie poprzez doprecyzowanie prognozowanych wielkości sprzedaży towarów podlegających akcyzie.

Ponadto została podniesiona o 5,91 mld UAH (0,394 mld euro) rezerwa zwrotu VAT na skutek weryfikacji prognozy średniego rocznego kursu hrywny (UAH) do dolara USD oraz eksportu towarów i usług.

2. Wniesienie zmian do kodeksu podatkowego i celnego Ukrainy oraz innych aktów ustawodawczych Ukrainy – zwiększenie dochodów o 24,7 mld UAH (1,65 mld euro). Przewidziano między innymi:

  • Wprowadzenie składki w wysokości 0,5% na obowiązkowe państwowe ubezpieczenie społeczne przy dokonywaniu operacji zakupu waluty obcej w formie gotówkowej i bezgotówkowej - 9,1 mld UAH (0,61 mld euro).
  • Wycofanie stawki podatku 0% VAT obowiązującej przy eksporcie zbóż i roślin przemysłowych – oszczędność środków w wysokości 5,8 mld UAH (0,38 mld euro) kosztem zmniejszenia zwrotu VAT;
  • Podwyższenie stawek poszczególnych podatków i opłat (w tym podatku akcyzowego), wyrażonych w wielkościach bezwzględnych - 3,5 mld UAH (0,233 mld euro);
  • Wycofanie ulg w zakresie podatku VAT od operacji pierwszej dostawy leków i wyrobów medycznych (import i dostawy przez producenta) - 1,3 mld UAH (0,086 mld euro);
  • Podwyższenie stawki opłaty za korzystanie z zasobów naturalnych (dla gazu, ropy naftowej, rud żelaza oraz innych rud, węgla i kondensatu gazowego) - 1,5 mld UAH (0,10 mld euro);
  • Zastosowanie jednolitej stawki podatku akcyzowego od oleju napędowego - 1,5 mld UAH (0,10 mld euro);
  • Podwyższenie stawki podatku akcyzowego od samochodów i motocyki - 0,6 mld UAH (0,04 mld euro);
  • Podwyższenie stawki opłaty za korzystanie z częstotliwości radiowej - 0,5 mld UAH (0,04 mld euro);
  • Poszerzenie kręgu płatników zobowiązanych do uiszczania opłaty w postaci nadwyżki celowej w stosunku do obowiązującej taryfy na gaz ziemny, o podmioty gospodarcze, które dokonują zakupu importowanego gazu ziemnego od nierezydentów Ukrainy - 0,3 mld UAH (0,02 mld euro);
  • Zmniejszenie nieopodatkowanego importu towarów, wysyłanych przy pomocy międzynarodowych przesyłek pocztowych zwykłych i ekspresowych - 0,3 mld UAH (0,02 mld euro);
  • Inne działania - 0,04 mld UAH (0,002 mld euro).

Rząd dokonał korekty prognozowanych wskaźników wpływów w zakresie podstawowych podatków i opłat do budżetu na 2014 rok i dokonał zmniejszenia jego dochodów o 21,6 mld UAH (1,44 mld euro) wobec wskaźnika 370,9 mld UAH (24,72 mld euro). Oczekuje się między innymi zmniejszenia następujących podatków:

  • Podatku od wartości dodanej (saldo, wpłata pomniejszona o zwrot) - 14,6 mld UAH (0,99 mld euro);
  • Podatku od zysku przedsiębiorstw - 5,9 mld UAH (0,39 mld euro);
  • Podatku od dochodu od osób fizycznych - 5,8 mld UAH (0,39 mld euro);
  • Podatku akcyzowego od towarów wybrodukowanych na Ukrainie - 1,5 mld UAH (0,10 mld euro).

Szczególną uwagę należy zwrócić na działania zmierzające do uzupełnienia budżetu funduszu emerytalnego. Zakłada się zmniejszenie łącznego deficytu funduszu emerytalnego o 3,5 mld UAH  (0,24 mld euro) do poziomu 18,1 mld UAH (1,20 mld euro). Przewiduje się przeprowadzenie następujących działań:

  • Ustalenie składki na obowiązkowy państwowy fundusz emerytalny według stawki 0,5% przy dokonywaniu operacji zakupu przez osoby fizyczne i prawne waluty obcej w formie gotówkowej i bezgotówkowej. Taka konstrukcja doprowadzi do zwiększenia dochodów specjalnego funduszu w budżecie państwa, które zostaną przekazane na fundusz emerytalny Ukrainy z przeznaczeniem na wypłatę emrytur w wysokości 9,1 mld UAH (0,61 mld euro).
  • Zmiana proporcji podziału jednolitej składki na powszechne ubezpieczenie społeczne pomiędzy funduszem emerytalnym i funduszami ubezpieczenia społecznego, co zapewni zwiększenie wpływów własnych o 3,4 mld UAH (0,23 mld euro).
  • Wstrzymanie na okres lat 2014 - 2015 indeksacji emerytur w związku ze wzrostem średniego wynagrodzenia za pracę, od którego płacone są składki ubezpieczeniowe - oszczędność 1,3 mld UAH (0,09 mld euro).
  • Emerytury, które są przyznawane zgodnie ze „specjalnymi” ustawami Ukrainy, ustalać w wysokości 70% (na dziś 80%) od kwoty miesięcznego wynagrodzenia, od którego była płacona składka na powszechne państwowe ubezpieczenie społeczne - oszczędność 0,01 mld UAH. 

###

Viktor Mazyarchuk
Ekspert w dziedzinie zarządzania instytucjami publicznymi
Wykształcenie:

  • Lwowska Akademia Handlowa – magister w zakresie „Międzynarodowych stosunków gospodarczych”.
  • Harvardzki Instytut Administracji Państwowej im. Johna F. Kennedy – Szkolenie kadry zarządzającej

Zajmował różne stanowiska w komerycyjnych firmach działających w dziedzinie consultingu inwestycyjnego i zarządzania projektami. Od 2010 do 2013 roku był zatrudniony w służbie państwowej, jako doradca ministra gospodarki Ukrainy, zastępca dyrektota Departamentu Bezpieczeństwa Finansowego Ministerstwa Sytuacji Nadzywczajnych Ukrainy i zastępca dyrektora Państwowej Agencji do spraw Inwestycji i Zarządzania Narodowymi Projektami Ukrainy.

Volodymyr Panchenko
Wykształcenie:

  • Uzyskał stopień magistra zarządzania biznesem w Międzynarodowym Instytucie Zarządzania w Kijowie [Международный институт менеджмента]
  • Krajowa Akademia Zarządzania Instytucjami Państwowymi [Национальная академия государственного управления]
  • Posiada stopień naukowy doktora (Historia gospodarki)

Doświadczenie zawodowe:

  • 2011-2013 – dyrektor/członek zarządu Międzynarodowego Ośrodka Badań Perspektywicznych, doradca ministra Ministerstwa Rozwoju Gospodarczego i Handlu Ukrainy.
  • 2010-2011 – dyrektor Departamentu Polityki Inwestycyjnej i Innowacyjnej Ministerstwa Rozwoju Gospodarczego i Handlu Ukrainy.
  • 2009-2010 – dyrektor Departamentu Działań Inwestycyjnych w Narodowej Agencji Kosmicznej Ukrainy
  • 1991-2009 – dyrektor generalny  j.v. «IBOYA»

W celu uzyskania bardziej szczegółowych informacji prosimy o kontakt:
Viktor Mazyarchuk  - viktor.maziarchuk@odfoundation.eu
Volodymyr Panchenko -  volodymyr.panchenko@odfoundation.eu

Więcej na temat: Ukraina, Otwarty Dialog, budżet