Reżim Nazarbayeva usuwa politycznych konkurentów

  • 17.08.2013
  • Autor: Redakcja serwisu

Niedawna historia Kazachstanu potwierdza, że wszyscy przedstawiciele politycznej i finansowej elity, którzy w swoim czasie uzyskali duże wpływy, albo wystąpili przeciwko prezydentowi, zostali usunięci. Teraz przebywają albo w więzieniu, albo na emigracji politycznej, albo po prostu nie żyją.

Nursultan NazarbayevW gronie wpływowych członków rządu, znane są przypadki osób, które zginęły lub „popełniły samobójstwo” w zagadkowych okolicznościach po tym, jak zdecydowały się rzucić wyzwanie prezydentowi. 12.11.2005 w wyniku oddania trzech strzałów we własnym domu zginął Zamanbek Nurkadilov, były akim Almaty i przewodniczący Agencji do spraw sytuacji nadzwyczajnych w Kazachstanie (urodzony w 1944 roku, był żonaty). Przez długi okres czasu był jedną z zaufanych osób prezydenta Kazachstanu. 11.03.2004 ogłosił publicznie oświadczenie, w którym oskarżył Nursultana Nazarbayeva o korupcję i zaapelował, aby ten podał się do dymisji. W gazecie „Kazachstan” został opublikowany artykuł Zamanbeka Nurkadilova, w którym napisano, iż Nursultan Nazarbayev posiada 80 mld dolarów w zagranicznych bankach. Opozycyjny polityk przedstawił ten materiał na posiedzeniu OBWE w Almaty. Oprócz tego, w 2004 roku Zamanbek Nurkadilov za pośrednictwem mediów oskarżył Nursultana Nazarbayeva o umyślne dokonanie zabójstwa opozycyjnego dziennikarza Askhata Sharipzhanova.

01.05.2004 Zamanbek Nurkadilov wezwał Nursultana Nazarbayeva do przeprowadzenia publicznej debaty na temat najważniejszych problemów kraju. Ochrona prezydenta nie wpuściła jednak Zamanbeka Nurkadilova na mównicę. Na trzy tygodnie przed wyborami prezydenckimi, 12.11.2005, zginął na skutek trzech strzałów we własnym, dobrze strzeżonym domu. Według oficjalnej wersji popełnił samobójstwo dwukrotnie oddając strzał w okolice serca, a następnie kontrolnie strzelając sobie w głowę.

Opozycja, zwolennicy Zamanbeka Nurkadilova oraz jego żona Makpal Zhunusova, nie wierzą w oficjalną wersję, i twierdzą, że jest to niewykryte do tej pory zabójstwo polityczne. Zamanbek Nurkadilov pośmiertnie został uhonorowany nagrodą „Svoboda”.

Nurkadilov i Sarsenbayev 

Po trzech miesiącach, 13.02.2006, zostało odnalezione ciało zastrzelonego Аltynbeka Sarsenbayeva – byłego ministra informacji i sekretarza Rady Bezpieczeństwa Kazachstanu (urodzony w 1962 roku, był żonaty). W 2004 roku oskarżył on władze o sfałszowanie wyborów parlamentarnych i przeszedł w szeregi opozycji. Viktor Khrapunov twierdzi, że Altynbek Sarsenbayev informował Darigę Nazarbayevą, że jest gotów ujawnić informacje o rzekomo nielegalnych sposobach, którymi posłużyła się ona podczas prywatyzowania kazachstańskiej telewizji. Ta informacja bardzo zaniepokoiła córkę prezydenta. 11.02.2006 Altynbek Sarsenbayev oraz jego kierowca i ochroniarz zostali uprowadzeni. Po dwóch dniach odnaleziono ich na przedmieściach Almaty demonstracyjnie zastrzelonych. Współpracownicy zabitego Altynbeka Sarsenbayeva nazwali jego zabójstwo politycznym i twierdzą, że prawdziwi zabójcy przebywają na wolności. Agencje informacyjne podawały, że w usunięciu Altynbeka Sarsenbayeva brali udział funkcjonariusze KBN.

Altynbek Sarsenbayev doszedł do władzy w 1993 roku. W ciągu 10 lat stał się jedną z najbardziej wpływowych postaci u boku Nursultana Nazarbayeva. W swoim wywiadzie dla radia „Azattyk” twierdził, że w 2001 roku brał udział przy tworzeniu opozycyjnego ruchu „Demokratyczny Wybór Kazachstanu”. Wielu ekspertów sądzi, że działalność Altynbeka Sarsenbayeva ewoluowała: od etapu umacniania reżimu Nazarbayeva do jego ostrej krytyki. Altynbek Sarsenbayev został współprzewodniczącym partii „Nagyz Ak Zhol” („Nastoyashchiy Ak Zhol”), która po jego śmierci została przemianowana w partię „Azat” i zjednoczona z Ogólnonarodową Partią Socjaldemokratyczną Kazachstanu (OSDP). Altynbek Sarsenbayev pośmiertnie został uhonorowany nagrodą „Svoboda”.

Poandto w ciągu ostatnich lat w Kazachstanie miało miejsce kilka głośnych spraw, w których przedstawiciele prorządowej elity, po uzyskaniu społecznego poparcia przechodzili do opozycji, stwarzając realną konkurencję dla prezydenta Nursultana Nazarbayeva. W konsekwencji jednak, przeciwko byłym członkom rządu były wszczynane sprawy karne, w których oskarżano ich o korupcję i politycy byli zmuszani do opuszczenia kraju. Tak się stał z byłym premierem Kazachstanu Akezhanem Kazhegeldinem w 1998 roki i byłym akimem obwodu pawłodarskiego, inicjatorem utworzenia opozycyjnej partii Demokratyczny Wybór Kazachstanu Galymzhanem Zhakiyanovem w 2001 roku. Galymzhan Zhakiyanov emigrował z Kazachstanu po odsiedzeniu 4 lat więzienia, skazany wyrokiem, który Parlament Europejski i inne organizacje obrony praw człowieka nazwały politycznym. Międzynarodowe organizacje obrony praw człowieka Amnesty International, Human Rights Watch, Międzynarodowy Komitet Helsiński do spraw praw człowieka uznały Galymzhana Zhakiyanova za więźnia politycznego.

Dzisiaj każdy urzędnik wysokiego szczebla czy biznesmen, który z powodzeniem prowadzi swoją działalność, może znaleźć się za kratami albo zostać wygnany z kraju, jeśli jawnie lub skrycie przejdzie na stronę prezydenckiej opozycji. Zdając sobie z tego sprawę, nie darząc się wzajemnym zaufaniem, elity wyprowadzają środki pieniężne poza granice kraju. Politycznym emigrantom, którym udało się wyjechać do Europy także nie udało się zagwarantować sobie wolności i bezpieczeństwa, bowiem Kazachstan prześladuje ich wykorzystując do tego mechanizmy Interpolu.

Więcej na temat: Nazarbayev, Nurkadilov, Sarsenbayev