„Hostages of the Kremlin, ways forward” - konferencja w Pradze

9 czerwca 2016 r. w Izbie Poselskiej Republiki Czeskiej odbyła się konferencja „Hostages of the Kremlin, ways forward”, zorganizowana przez Fundację Otwarty Dialog oraz Komisję Spraw Zagranicznych czeskiego parlamentu. Gospodarzami wydarzenia byli posłowie Karel Schwarzenberg, przewodniczący parlamentarnej Komisji Spraw Zagranicznych i Kristyna Zelienkova - delegatka do Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy i sprawozdawca Komitetu Politycznego PACE ds. konsekwencji kryzysu na Ukrainie. Seminarium przyciągnęło posłów, działaczy organizacji pozarządowych oraz dziennikarzy.

W imieniu gospodarzy zgromadzonych przywitała Kristina Zelienkova.

Lyudmyla Kozlovska, prezes Fundacji Otwarty Dialog (ODF) zaprezentowała przygotowany przez jej organizację raport „28 zakładników Kremla”, oraz opisała znaczenie indywidualnych sankcji jako sposobu nacisku na władze rosyjskie w kampaniach na rzecz uwolnienia nielegalnie więzionych. Podkreśliła znaczenie „Listy Magnitskiego” jako wzoru dla kampanii na rzecz więźniów, których skazanie jest wynikiem decyzji politycznych i możliwe jest dzięki bezprawnej współpracy polityków, urzędników, przedstawicieli wymiaru sprawiedliwości i służb siłowych. Bazująca na podobnym schemacie postulatu indywidualnych sankcji „Lista Savchenko”, opracowana przez ODF, jest narzędziem, dzięki któremu społeczność międzynarodowa może domagać się od władz rosyjskich pełnego wyjaśnienia sprawy uwięzienia ukraińskiej pilot Nadii Savchenko, również po jej uwolnieniu, oraz pozostałych osób w podobnym do jej położeniu.

Oleksandr Pavlichenko, ukraiński ekspert z Charkowskiej Grupy Praw Człowieka zaprezentował raport „Przeżyć piekło: świadectwa ofiar dotyczące miejsc nielegalnego przetrzymywania w Donbasie” oraz film opisujący skalę porwań i nieuprawnionego przetrzymywania w miejscach odosobnienia w częściach Ukrainy kontrolowanych przez siły prorosyjskie. Przedstawił rekomendacje i wezwał czeskich polityków do współpracy w pociągnięciu sprawców tortur do odpowiedzialności.  

Następnie głos zabrała Zoya Svetova, rosyjska dziennikarka, działaczka na rzecz praw człowieka, dwukrotna laureatka Nagrody Sacharowa, autorka książki „Niewinny uznany za winnego”, która monitoruje sytuację osadzonych w rosyjskich więzieniach. Opowiedziała o wykorzystywaniu prześladowanych w Rosji Ukraińców przez propagandę rosyjską. Szczególne znaczenie miało to w opisywanych w raporcie ODF przypadkach Soloshenki i Afanasyeva, którzy niedługo po seminarium zostali uwolnieni, oraz Klycha i Karpiuka, ofiarach tzw. sprawy czeczeńskiej.   

Dmitry Sotnikov, adwokat jednego z „zakładników Kremla”, Oleksandra Kostenki, opisanego w raporcie ODF działacza antykorupcyjnego i uczestnika EuroMajdanu, który na okupowanym Krymie został oskarżony, po czym torturowany i skazany na 4 lata więzienia za rzekome zranienie funkcjonariusza Berkutu ze względu na nienawiść motywowaną ideologicznie. Słuchaczy szczególnie zbulwersował fakt, że podczas farsy sądowej w Symferopolu, prokurator Poklonska nie ukrywała, że prawdziwym powodem jego oskarżenia było poparcie EuroMajdanu, który nazwała odrodzeniem nazizmu 70 lat po Drugiej Wojnie Światowej.

Po prezentacjach prelegentów odbyła się gorąca dyskusja z udziałem publiczności. Czescy posłowie wyrazili gotowość pomocy w zabiegach o uwolnienie prześladowanych, choć spierano się, na ile sytuacja polityczna w Czechach pozwoli poprzeć sankcje indywidualne wobec rosyjskich urzędników. Przedstawiciele MSZ byli szczególnie zainteresowani rekomendacjami, w których przypadkach pomoc jest najbardziej pilna.

Nagranie audio ze spotkania zamieściło na swojej stronie internetowej Radio Svoboda.

Po konferencji goście odbyli szereg spotkań z posłami, dziennikarzami, oraz przedstawicielami czeskich organizacji pozarządowych. 

Udział gości zagranicznych w seminarium był możliwy dzięki wsparciu finansowemu Parlamentu Republiki Czeskiej, ukraińskiej firmy Euromedia Company oraz International Renaissance Foundation.