ODF z zadowoleniem przyjmuje decyzję Litwy o odmowie ekstradycji S. Shalabayeva do Kazachstanu lub na Ukrainę

28.06.2016 r. sąd w Wilnie wydał orzeczenie, odrzucając wnioski Kazachstanu i Ukrainy o ekstradycję Syryma Shalabayeva, krewnego kazachstańskiego opozycjonisty i uchodźcy politycznego Mukhtara Ablyazova. Sprawa wytoczona Shalabayevowi przez Kazachstan i Ukrainę stanowi część kampanii ścigania Ablyazova. Amnesty International, Human Rights Watch, Międzynarodowa Federacja na rzecz Praw Człowieka, Francuska Liga Praw Człowieka, Human Rights Foundation, rosyjski i ukraiński Komitet Helsiński oraz inne organizacje broniące praw człowieka, jak również 50 członków Parlamentu Europejskiego i parlamentów narodowych zwrócili uwagę na polityczny charakter sprawy Ablyazova.

Przez swoją decyzję Litwa dołączyła do innych członków UE, którzy udzielili azylu członkom rodziny i byłym współpracownikom Ablyazova. Czeska Republika oraz Wielka Brytania odmówiły ekstradowania na Ukrainę Tatiany Paraskevich, Igora Kononko i Romana Solodchenko, których sprawy są powiązane ze sprawą Syryma Shalabayeva. 

Wcześniej Syrymowi Shalabayevowi przyznano azyl, by zapewnić mu ochronę przed Kazachstanem. Decyzja odmowy przekazania Shalabayeva Ukrainie może mieć związek z opublikowaniem przez Kazaword dokumentów w środkach masowego przekazu [1] [2] [3] (korespondencję pomiędzy kazachstańskimi i ukraińskimi organami ścigania oraz przedstawicielami kazachstańskich władz). Potwierdzono, że przedstawiciele Kazachstanu przygotowali dokumenty dla ukraińskich i rosyjskich śledczych w sprawach wymierzonych przeciwko Ablyazovowi, jego współpracownikom i bliskim. Co więcej, wyszło na jaw, że niesławny prokurator Vladimir Guzyr, którego dziennikarze i aktywiści przyłapali na próbie zatuszowania korupcji w Prokuraturze Generalnej, jest zaangażowany w ukraiński wniosek dt. ekstradycji Shalabayeva. 

Decyzja władz Litwy stanowi kolejne zwycięstwo w batalii o respektowanie praw człowieka w Europie. Jednak Kazachstan i jego sojusznicy dalej zabiegają o ekstradycję Ablyazova i związanych z nim osób. Sam Ablyazov pozostaje w areszcie we Francji od 31.07.2013 r. i grozi mu ekstradycja do Rosji. 

17.09.2015 r. francuski premier Manuel Valls podpisał dekret o ekstradycji Ablyazova do Rosji. Po złożeniu apelacji przez prawników kazachstańskiego opozycjonisty, sprawa jest obecnie rozpatrywana przez Radę Stanu (Conseil d’État). Francja pozostaje w tej chwili jedynym europejskim państwem, które ignoruje dowody na polityczne motywy wszczętego przeciwko Ablyazovowi postępowania, tym samym współpracując z autorytarnymi reżimami Nursultana Nazarbayeva i Vladimira Putina. Francja lekceważy także stanowisko, jakie zajmują w tej sprawie przedstawiciele społeczeństwa obywatelskiego, którzy wystąpili w obronie Ablyazova i jego współpracowników, oraz Parlamentu Europejskiego, który w rezolucji z 13.04.2014 r. potępił wykorzystywanie przez niektóre rządy krajów Azji Środkowej systemu Interpol dla swoich celów politycznych.

Fundacja Otwarty Dialog wyraża wdzięczność wszystkim partnerom, którzy dołączyli do kampanii wsparcia Syryma Shalabayeva. W akcje włączyły się organizacje broniące praw człowieka, takie jak Kazachstańskie Międzynarodowe Biuro Praw Człowieka, Centrum Wolności Obywatelskich, Human Rights Information Center, członkowie Parlamentu Europejskiego i parlamentów narodowych wielu państw członkowskich UE, jak i parlamentarzyści ukraińscy.

Jednocześnie wzywamy władze francuskie do pójścia za przykładem innych krajów europejskich, które zapewniły ochronę osobom, przeciwko którym wytoczono politycznie motywowane sprawy w związku ze ściganiem Mukhtara Ablyazova. Apelujemy o anulowanie ekstradycji do Rosji lub na Ukrainę lidera kazachstańskiej opozycji.